ટૂંકીવાર્તા: એક બંધ બારણું

ટૂંકીવાર્તા: એક બંધ બારણું

'ભીલામાસી, આ દરવાજો શાનો છે?' ગયા અઠવાડિયે જ નવી પરણીને આવેલી સુનંદાએ ઘરમાં કામ કરી રહેલા કામવાળા માજીને પૂછ્યું.

'મને નથ ખબર બૂન, હું તો જયારથી આવી ત્યારથી બંધ જ છે.' ભીલમાસીએ બંધ બારણાં પર લાગેલા અરીસાને સાફ કરતા કરતા જ જવાબ આપ્યો.

'અરે! પણ તાળું તો જુઓ, કેટલું મોટું છે?'

'બૂન, મનહ હું ખબર પડહ ઓમાં?' બંધ બારણાં પરનો અરીસો હજુ પણ ધૂંધળો જ હતો.

જેમ આજના મોર્ડન જમાનામાંય હજી એરેન્જ મૅરેજ થાય છે, બસ એ જ રીતે સુનંદા અને સૌમિલના લગ્ન થયા હતા. આજના જમાનાની જેમ જ કોઈ સ્ત્રી પોતાના મનગમતા પાત્રને છોડી, માતાપિતાએ નક્કી કરેલા પુરુષ સાથે પરણી જાય એમ જ સુનંદા 'માહિર' ને ભૂલી સૌમિલને પરણી ગઈ હતી. ઊંચું ખાનદાન, પૈસાથી ધનવાન, કદમાં બળવાન અને રૂપમાં એને જોઈ કોઈનીય નીકળી જાય જાન...એવા સૌમિલને સુનંદા માટે શોધ્યો હતો. સુનંદા પણ માતાપિતાની આજ્ઞા માનીને પોતાના પ્રથમ પ્રેમ 'માહિર' ને ભૂલી ચુકી હતી. સામે છેડે સૌમિલ, સ્વભાવમાં સૌમ્ય, સરળ, શાંત અને શાલીન હતો.

'મને લાગે છે, મમ્મીજી ને ખબર હશે આ દરવાજાની' સુનંદાને વળ ન પડી, પહેલા માળથી નીચે ગઈ ને પૂછ્યું કે,

'મમ્મીજી, આ મારા રૂમમાં એક બારણું છે એ શેનું છે?' 

'કઈ નહિ વહુ બેટા, ખાલી સ્ટોરરૂમ જેવું છે. તમારા આટલા મોટા રૂમની સામે એ ખાલી એક નાની ઓરડી છે, જેમાં અઢળક સામાન પડ્યો છે.'

'પણ તાળું આટલું મોટું કેમ?' સુનંદાએ ભાવ પ્રગટ કર્યો.

'જૂનું ઘરમાં પડેલું હતું એટલે લગાવી દીધું તું, એની તો ચાવીય નથી આપડી જોડે'

'હશે બા, આમેય મારાને સૌમિલ માટે અમારો રૂમ ખાસો મોટો છે' સુનંદા એ વાત પડતી મૂકી.

'સુનંદા, એક કામ કરને, તારા હાથથી બનાવેલી એક કોફી પીવડાવને, આજે બહુ  થાકી ગયો છું.' સાંજે ઓફિસથી ઘરે આવતા સોફા પર બેસતાની સાથે જ સૌમિલ બોલ્યો.

એક પુરૂષને ભૂલી બીજા પુરૂષને આટલા ટૂંકા ગાળામાં પ્રેમ કરવો, થોડુંક અઘરું હતું પણ સુનંદા એ સ્વીકારી લીધું હતું. સ્ત્રી પ્રેમીને ભૂલી શકે પણ પ્રેમને નહિ. બસ એમ જ સૌમિલ પ્રતેયનો પ્રેમ પણ એટલો જ મજબૂત હતો અને સુનંદા બીજા રસ્તેથી વળી, સૌમિલ તરફ ઢળી ચુકી હતી.

કોફી પીધા બાદ જમવાની થાળી પીરસાઈ ગઈ. ચૂપચાપ જમ્યા બાદ સૌમિલ અને સુનંદા પોતાના રૂમ તરફ વળ્યા. થાકીને આવેલો સૌમિલ પડતાવેત સુઈ ગયો. સુનંદાને ઊંઘ ના આવી.એ ઘણા સમય સુધી, બારણું, અરીસો, તાળું અને બારણાંની ઉપર હાથ ન પહોંચી શકે એવી ગોખલી તરફ જોઈ રહી. એને એમ થયું કે, કાલે સવારે સ્ટોરરૂમ ખોલી સાફ કરાવી દઉં.

બીજો દિવસ ઉગ્યો, ભીલામાસી રૂમની સાફસફાઈ માટે આવી ગયા.

'સૌમિલ, હું શું કહું છું કે, આ સ્ટોરરૂમની ચાવી નથી આપણી જોડે? આ તાળું ખોલીને ભીલામાસી જોડે સ્ટોરરૂમની સાફસફાઈ કરાવી દઉં.'

'એ બધું તું રહેવા દે, ભીલામાસી ક્યાં આ ઉંમરે બધો સામાન હટાવશે.'

'હું મદદ કરાવીશ ને પણ'

'રહેવા દે... તાળાની ચાવી નથી અને હાલ હું કોઈને તાળું તોડવા બોલાવવા જવાનો નથી, ચાલ હું ઓફિસ જવા નીકળું છું.'

સાથે રહેનાર વ્યક્તિઓ પરસ્પર એકબીજાને પ્રેમ કરતા થઈ જ જાય છે. એરેન્જ મૅરેજ કરેલા સુનંદાને સૌમિલ પણ એકબીજાને ખૂબ ચાહવા લાગ્યા તા. એક સુખી લગ્નદંપતિએ એક બાળક માટેના પ્રયત્ન ચાલુ કર્યા. ધીરે ધીરે સમય વીતવા લાગ્યો. ભીલામાસી પણ થોડાક વધુ ઘરડા થવા લાગ્યા અને આંખના ચશ્માં ધૂંધળા હોવાને લીધે ચોખ્ખો બંધ બારણાં પરનો અરીસો સાફ કરતા રહ્યા.

ઘણા સમય પછી, સારા સમાચાર હતા, ઘરમાં કોઈકના આવવાના એંધાણ મળ્યા. સુનંદાને સારા દિવસો હતા. ડોકટરે એટલું જ કહ્યું કે, તમારી ખુશી બમણી થઈ જશે. આટલા વર્ષોમાં સૌમિલ આટલો ખુશ ક્યારેય ન હતો. હવે તો ઓફિસથી પણ જલ્દી ઘરે આવી જતો. સાંજે બન્ને જણા થોડું વૉક પણ કરતા. આવા સમયે સ્ત્રીને જુદી જુદી ચીજવસ્તુઓ ખાવાની ઈચ્છા થાય. સૌમિલ જે માંગે એ લઈ આવે. ખૂબ ખુશ થઈ બન્ને જણા બાળકના આવવાની રાહ જોવા લાગ્યા. સમય જતાં ક્યાં વાર લાગે છે. આઠમો મહિનો પૂરો થયો ને નવમો બેઠો. હવે, સુનંદા પાસે બાળક જોડે વાત કરવા અને આરામ કરવા સિવાય બીજું કોઈ કામ ન હતું.

સવારે સૌમિલ વહેલો ઓફિસ ગયો તો અને ભીલામાસી મોતિયા ચઢેલી ધૂંધળી આંખે રૂમ અને અરીસો સાફ કરવા આવ્યા. આજે સ્ટોરરૂમમાંથી કોઈક પાંખ ફફડવાનો અવાજ આવ્યો. વધુ ફફડાટ થતા જ, સુનંદાએ ભીલામાસીને કહ્યું કે, 'મને ડર લાગે છે, હવે તો આજે આ બારણું ખોલવુ જ પડશે. તમે કોઈકને બોલાવી આવો.'

થોડીકવારમાં ભીલામાસી ફેબ્રિકેશનવાળાને ત્યાં કામ કરતા પોતાના ભાણીયા લઈને આવ્યા. લુહારનો એક હથોડો તાળાં પર પડ્યો ને તાળું હવે તાળું ના રહ્યું. આખરે સુનંદાએ સ્ટોરરૂમનો દરવાજો ખોલ્યો. ખોલતાવેંત એને ખૂબ નવાઈ લાગી. આખો સ્ટોરરૂમ ખાલી હતો. વિચારતી હતી કે તો પછી અવાજ શેનો હતો. ત્યાં જ એની નજર એક સંખેડાના પારણું હતું એના પર પડી. જેમાં એક કબૂતર ગભરાઈને ઉડવાની કોશિશ કરી રહ્યું હતું. કદાચ એ ઉપરની નાની ગોખલીમાંથી જ અંદર આયુ હશે અને કોઈ આકસ્મિક કારણસર એની પાંખ ચિરાઈ હતી અને એ પારણાંમાં ફસડાઈ પડ્યું તું. આવી હાલતમાં પણ સુનંદા એની મદદે આવી અને એના શરીર પર પ્રેમથી હાથ ફેરવવા લાગી. થોડાક સમયમાં કબૂતર તો શાંત થઈ ગયુ પણ સુનંદાનું મન વિચારોમાં ફસડાઈ ગયું તું.

તાળું તોડવાની વાત ખબર પડતાં જ, સુનંદાના સાસુએ સૌમિલને ફોન કર્યો.  બધું જ કામ પડતું મૂકી સૌમિલ ઘરે આવ્યો. એને ખ્યાલ જ હતો કે સવાલ શું હશે.

'સૌમિલ, આ શું? આખો સ્ટોરરૂમ તો ખાલી છે અને ખાલી એક પારણું, મને કંઈ જ સમજાતું નથી.'

'સુનંદા, તું બેસ, હું તને સમજાવું. એક વાત કહું જે કઈ કહું શાંતિથી સાંભળજે, અકળાતી નહિ, આ પરિસ્થિતિમાં તારે ધ્યાન રાખવાનું છે.'

'સારું ચલ, હવે જલ્દીથી મને કહે આ બધું શું છે?'

'તું બીજવરને પરણી છે અને તું મારી બીજી પત્ની છે' સૌમિલે મોંઢા પર લાગેલું ચાર વર્ષ જૂનું તાળું તોડ્યું.

'હે!' સુનંદાનો ધ્રાસકો કબૂતર કરતા પણ વધુ પીડાદાયક હતો.

'પરિતા...એનું નામ હતું પરિતા, મારી પહેલી પત્ની. ચાર વર્ષ પહેલાંની આ વાત છે, મારા અને પરિતાના લગ્ન થયા તા, પ્રેમ લગ્ન કે એરેન્જ મૅરેજ બધું ભેગું કહી શકાય. અમે એકબીજાને પ્રેમ કરતા તા અને ઘરવાળાની મંજૂરી હતી. અમે બન્ને જેમ આજે આપણે ખુશ છીએ એમ જ ખુશ હતા. લગ્નના એક વર્ષની અંદર જ સારા સમાચાર મળ્યા તા. નવમા મહિને એને એક ઈચ્છા જાગી કે આપણે આપણા બાળક માટે સ્પેશિયલ સંખેડાનું ઘોડિયું લાવીએ. લાકડાની કારીગરી માટે વખણાતું સંખેડા ગામથી ઘોડિયું લાવવું સહેલું તો ન હતું. મેં એને ખૂબ સમજાવી. એણે કીધું, ક્યાં દૂર છે, એક દિવસમાં તો જઈ, લઈ ને સાંજે તો પાછા આવી જઈશું. ખ્યાલ નહિ સ્ત્રીહઠ હતી કે બાળહઠ પણ અમે બીજી જ સવારે સંખેડા ગામે ઘોડિયું લેવા કારમાં ઉપડ્યા.'

'બધું શાંતિથી પતી ગયું, સંખેડા પહોંચી ગયા, સરસ ઘોડિયું લઈ લીધું અને અડધે રસ્તે પાછા વળતી વેળાએ એને લેબર પેન ઉપડ્યું. મારે કાર એક નાના ગામડાની કોઈ હોસ્પિટલ તરફ વાળવી પડી. પરિતા અને અમારા બાળકે ખૂબ પીડા વેઠી પણ હોસ્પિટલની અપૂરતી વ્યવસ્થાને કારણે એ બન્ને જણાએ જીવ ગુમાવ્યા. મારા જીવનનો આ એક ગંભીર અકસ્માત હતો. સ્ત્રીહઠ કે બાળહઠ સામે એક પુરુષ હારી ગયો તો. અમે એમ્બ્યુલસમાં પાછા વળ્યા તા ત્યારે એમાં એક જીવ વગરનો આત્માવાળો પુરુષ, બે આત્મવગરના શરીર, એક સંખેડાનું ઘોડિયું અને ત્યાંથી જ લીધેલો એક અરીસો હતા'

'ઘટના બાદ હું એક વર્ષ ખૂબ ઉદાસ થઈ ગયો હતો, ઘણી વખત હું મારા કામ કરવામાંય મનથી સક્ષમ નતો રહ્યો. આ ઘાવ ભૂલવા માટે મેં ઘરમાંથી એમની યાદ દેવડાવતી બધી જ ચીજવસ્તુઓ કાઢી દીધી. પાછા વળતી વેળાએ, પરિતાએ મને કહ્યું હતું કે, આ અરીસો હું આપણા સ્ટોરરૂમના દરવાજે લગાવીશ અને આપણા બાળકને મસ્ત આ સંખેડાના પારણે ઝુલાવીશ. જાણે જતા જતા એ કહેતી ગઈ કે આજ મારી છેલ્લી ઈચ્છા છે.'

'એને ભૂલી સ્વસ્થ રહેવા, એની બધી જ વસ્તુઓ મેં નીકાળી દીધી, બસ આ બે વસ્તુઓ હું ના કાઢી શક્યો. થોડાક સમય બાદ મેં પારણું સ્ટોરરૂમમાં મૂકી, તાળું મારી દઈ, ચાવી ફેંકી દીધી અને એની છેલ્લી ઈચ્છા મુજબ અરીસો આ બારણે લગાવી દીધો.'

'આપણા લગ્ન પહેલા મેં આ વાત તારા માતાપિતાને કરી હતી. જેમાં એમને કોઈ બાધ ન હતો. હું તને પહેલીવાર મળવા આવવાનો હતો ત્યારે મેં વિચાર્યું તું કે હું તને બધું જણાવી દઈશ, પણ તને મળ્યા પછી હું તને પણ ખોવા નતો માંગતો, એટલે મેં આ વાત કદીય નથી કરી. તારા મમ્મી પપ્પાએ તું જે વ્યક્તિના પ્રેમમાં હતી એની પણ સંપૂર્ણ માહિતી મને આપી હતી જેમાં મને પણ કોઈ બાધ ન હતો. કદાચ આપણા રસ્તા જુદા હશે પણ મળવાનું નક્કી હશે એટલે આપણી મંજીલ પણ એક થઈ.'

'હું તારો ગુનેગાર તો છું પણ મને સમજાતું નથી કે હું શું કરું. એક વસ્તુ કહીશ કે હું ફરીથી ગમતી વ્યક્તિઓ ગુમાવવા નથી માંગતો.' 

બે દિવસ સુધી સુનંદાએ ખૂબ વિચાર કર્યો અને કોઈની જોડે વાત ન કરી. એણે મનમાં વિચાર્યું કે, પુરૂષ પણ પહેલી પત્નીને ભૂલી શકે પણ પ્રેમને નહિ. સૌમિલ બીજા રસ્તેથી વળી ગયો છે ને મારા તરફ ઢળી ચુક્યો છે. સુનંદાનો પણ સૌમિલ પ્રતેયનો પ્રેમ એટલો જ મજબૂત હતો. જૂની વાતો ભૂલી સુનંદાએ સૌમિલ જોડે બેસીને વાત કરવાનો નિર્ણય લીધો.

'સૌમિલ, હું જૂની વાતો ભૂલી હવે નવી શરૂઆત કરવા માગું છું, આપણો સંબંધ આ ખુલ્લા બારણાં જેવો રહેશે જે હવે ક્યારેય બંધ નહિ થાય. તે પરિતાની એક જ ઈચ્છા પૂરી કરી તી, અરીસો લગાવવાની, હવે આપણે બન્ને મળીને એની બીજી ઈચ્છા પૂરી કરીશું, આપણા બાળકને આ સંખેડાના પારણે જ ઝુલાવીશું'

નવમા મહિને સુનંદા અને સૌમિલના ઘરે બે બાળકો (ટ્વીન્સ) જન્મ્યા, એક છોકરોને એક છોકરી. ડોકટરે કિધેલી બમણી ખુશી હવે સમજાઈ રહી હતી.

સૌમિલે પૂછ્યું કે, 'શું નામ રાખીશું?' 

સુનંદાએ ક્ષણિકભર પણ વિચાર કર્યા વગર કહ્યું, 'પરિતા'

સુનંદાએ કીધું કે, 'બાબાનું નામ તું રાખ'

સૌમિલે પણ સુનંદાના પહેલા પ્રેમનું માન જાળવી રાખતા કહ્યું કે, 'માહિર'

છેલ્લા મહિનામાં ઘણી સારી વાતો બની. સુનંદાને સૌમિલનું ફરી એકવાર સ્નેહમિલન થઈ ગયું હતું. હોસ્પિટલમાં ભીલામાસીએ પણ મોતીયાનું ઓપરેશન કરાવી દીધું તું, હવે એમની આંખો, નજર, ચશ્માં અને ઘરનો અરીસો કશુંય ધૂંધળું ન હતું. ઘરનું જે બારણું વર્ષોથી બંધ હતું એ હવે એ કાયમ માટે ખુલી ગયું હતું. સંખેડાનું પારણું બાળકોના કિલકિલાટ સાથે ઝૂલી રહ્યું હતું. કબૂતરની પાંખ સાજી થઈ ગઈ હતી અને હવામાં એ ઉડી ગયું હતું...

અંતિમ સ્પર્શ:

ક્યાં લગી તું મનમાં બાંધી રાખીશ, જૂની યાદોનું પારણું,

પડ ફરીથી તું પ્રેમમાં, ખોલી નાખ મનનું દરેક બંધ બારણું,

- નિશાંક મોદી