Friday, January 27, 2012

કર્મફળ


‘અરે..રે! વિનસ, આજે તો તે હદ કરી નાખી, આ શું કર્યું તે? નિશા સુંદર, સુશીલ, ગુણવાન, સારું ભણેલીને વળી આપણી જ્ઞાતિની હતી, બે-ચાર મુલાકાત તો કરવી તી, પછી આપણે ફૈસલો કરત. પણ તે તો આજે જ આટલી સરસ છોકરીને લગ્ન માટે ના પાડી દીધી.’ એકલવાયું જીવન ગાળતા સુનંદાબેને, પિતા વિનાના પોતાના દીકરા વિનસને કહ્યું. વિનસ માથું હલાવતા બોલ્યો, ‘જો મમ્મી, આમાં વાત એમ હતી કે એ નિશા બધી જ રીતે સારી છે પણ એની સાથેની મુલાકાતમાં જે વાત થઇ તે બાદ મેં મારો નિર્ણય બદલ્યો.’ સુનંદાબેન તાડુક્યા, ‘એવી તો વળી શું વાત થઇ તારે?’ ‘મમ્મી, એને કોઈ બીજા છોકરા સાથે પ્રેમ છે. અને તે વાત તે તેના માતા-પિતાને જણાવી શકે તેમ નથી. આ બાબત તેનો મોટો ભાઈ અને નાની બહેન પણ જાણે છે. જો મારી હા હોત તો એ ખુશીથી મારી સાથે લગ્ન કરત પણ એનું દિલ તોડવાનો મારો કોઈ ઈરાદો ન હતો. એથી મેં જ ના પાડી દીધી. મારા નામ મુજબ હું શુક્રનો તારો અને એ નિશા એટલે કે રાત મળી તો જઈએ પણ ચાંદના પ્રકાશ વિના બંને વેરાન જ છીએ ને.’ આટલું બોલી એ અટક્યો.

માથે હાથ ફેરવતા સુનંદાબેન બોલ્યા, ‘તને શું લાગે છે? એને જે છોકરાઓ જોવા આવે છે, એ બધા તારા જેવું જ વિચારતા હશે. આજે નહિ તો કાલે એ છોકરીએ આ વાતનું નિરાકરણ લાવવું તો પડશે ને.’ ‘એ આપણો પ્રશ્ન નથી, પણ હવે નિશા મારા લીધે તો દુઃખી નહિ થાય ને.’ આટલું કહી વિનસે શબ્દોને વિરામ આપ્યો. રસોડામાં જતા જતા સુનંદાબેને શબ્દો વિખેર્યા, ‘દીકરા તું ખુબ જ ભોળો છે, તું કાયમ બીજાના લીધે પોતાનું ગુમાવી દે છે.’ વિનસ બોલ્યો, ‘હંમેશા આપણને જ ફાયદો થાય એ પણ જરૂરી તો નથી ને. કર્મનું ફળ મોડું પણ મળે તો છે જ.’ તેના આ શબ્દો સુનંદાબેન માટે કઈ નવા ન હતા.

થોડાક દિવસ પહેલા જ એ પોતાના મિત્ર ઉદય સાથે નોકરી માટે ઇન્ટરવ્યું આપવા ગયો તો ત્યાં પણ તેનું અને ઉદયનું સીલેક્શન થઇ ગયું હતું. પણ નોકરી માટે એક જ જગ્યા ખાલી હતી. અને એ વખતે પણ વિનસે પોતાના પગ પાછા પાડ્યા તા. ઘરે આવી તેણે આ વાત કરી ત્યારે સુનંદાબેન ખુબ અકળાયાતા. ત્યારે પણ વિનસે તેમને મનાવતા કહ્યું હતું કે, ‘ઉદયને આ નોકરીની મારા કરતા વધુ જરૂર હતી.’

હજુ બે દિવસ પહેલા જ છાપામાં માનસિક અસ્થિરતાને કારણે એક ગુમ થયેલ વ્યક્તિની ખબર છપાઈ તી. એમાં લખ્યું તું એવું કે, ‘માહિતી આપનાર ને યોગ્ય બદલો આપવામાં આવશે.’ સંજોગોવશાત આ વ્યક્તિને વિનસે પોતાના ઘરથી થોડેક નજીક જોઈ અને તે એને ઘરે લઇ આવ્યો. બાદમાં એના પરિવારજનોનો સંપર્ક કર્યો. તેના પરિવારજનો આવી પહોંચ્યા. અને વળતર ના બદલામાં તેને વીસ હજાર રૂપિયા આપ્યા. સુનંદાબેન પોતાના દીકરાનો સ્વભાવ જાણતા હતા તેમણે ધીરેકથી એનો હાથ દાબ્યો. સામેવાળા એ ખુબ આગ્રહ કર્યો, પણ વિનસે આ રૂપિયા ના લીધા. વ્યક્તિના પરિવારજનો જેવા ઘરની બહાર પહોંચ્યા ત્યાં જ સુનંદાબેન બોલ્યા, ‘હે ભગવાન! આ મારો દીકરો અસ્સલ એના બાપ પર ગયો છે. એ પણ આવા જ હતા. સામે ચાલીને આવેલી લક્ષ્મીનો અસ્વીકાર કર્યો.’ ‘હંમેશા આપણને.....’ પણ આ વખતે સુનંદાબેન કશું જ સાંભળવા ત્યાં ઉભા ના રહ્યા. એ વિનસનું વાક્ય જાણતા જ હતા.

આમ ને આમ બે વર્ષ વીત્યા પણ વિનસના સ્વભાવ અને વર્તનમાં સહેજે બદલાવ ન આવ્યો. નોકરીમાં પણ એ સેટ નતો થયો ને પોતાનો સંસારમાં પણ. સુનંદાબેનને દુઃખ બહુ થતું પણ તેમણે વિનસના સ્વભાવ સાથે મેળ કરી દીધો હતો. સુનંદાબેન એને સમજાવવામાં નિષ્ફળ ગયા. એક દિવસ સાંજે ટ્રાફિક સિગ્નલ બંધ હોવાને કારણે વિનસે પોતાનું બાઈક ઉભું રાખ્યું હતું. ત્યાં જ તેની પાછળથી આવતી ગાડીના હોર્ને એને પરેશાન કર્યો. સિગ્નલ ખુલ્યું અને ચાર રસ્તા પાર કરીને રોડના બીજા છેડે ઉભો રહ્યો. તેની પાછળ આવી રહેલી ગાડી પણ ઉભી રહી. ગાડીનો દરવાજો ખુલ્યો અને અંદરથી ઉદય બહાર નીકળ્યો.

બે વર્ષના સમયગાળામાં વિનસમાં તો કઈ બદલાવ ન હતો પણ ઉદય થોડો જાડો થઇ ગયો હતો. બંને એકબીજાને ઓળખી ગયા. ઉદયે એના ખભા પર હાથ મૂકી કહ્યું, અરે દોસ્ત, ક્યાં હતો યાર તું તો મળ્યો જ નહિ પછી. મારા લગ્નમાં પણ તું નતો આવ્યો.’ ઉદયના પ્રશ્નોનો વિનસ પાસે કઈ જવાબ ન હતો. ઉદયે પૂછ્યું કે, ‘જોબ કેવી ચાલે છે? અને તે તો મને તારા લગ્નમાં પણ ન બોલાવ્યો.’ વિનસના જવાબે ઉદયને વિસ્મયમાં મૂકી દીધો. ‘બસ દોસ્ત, જોબ શોધું છું અને મારે લાયક છોકરી પણ.’ મોબાઈલ નંબરોની આપ-લે થઇ અને બંને છુટા પડ્યા.

એક અઠવાડિયા બાદ વિનસનો મોબાઈલ રણક્યો. મોબાઈલમાં જોયું તો કોલ ઉદયનો હતો. વિનસ ફોન ઉપાડી બોલ્યો, ‘બોલ દોસ્ત, શું ચાલે છે?’ સામે છેડેથી ઉદયે કહ્યું, ‘અરે વિનસ, હું તને ઘણી બધી સરપ્રાઈઝ આપવા માંગું છું. તું આજે સાંજે આઠ વાગે મારા ઘરે આવી જજે. ચલ મારું અડ્રેસ લખી લે.’ ફોન મુકાયો અને વિનસે મનમાં વિચાર્યું, ‘હશે કોઈ સારા સમાચાર. પણ આપડે તો બીજાની ખુશીમાં ખુશ રહેવાનું.’ સાંજે આઠ વાગે વિનસ ઉદયના ઘરે પહોંચ્યો. તેને પહેલી સરપ્રાઈઝમાં ખબર પડી કે જે નિશાને તેને ના પાડી હતી તેણે પોતાના ગમતા છોકરા સાથે પોતાના જીવનનો ઉદય કરી દીધોતો. એ ઉદય જ હતો. બીજી સરપ્રાઈઝ એ હતી કે જે નોકરી એને ઉદય માટે છોડી હતી એ જ કંપનીમાં ઉદય પ્રમોશન મેળવી ઉંચા સ્થાન પર પહોંચી ગયો હતો અને તેને નવા એમ્પ્લોઇશ હાયર કરવાની ઓથોરીટી પણ મળી ગયી હતી. જેમાં તેણે વિનસનો અપોઈન્ટમેન્ટ લેટર પણ તૈયાર કરી રાખ્યો તો. પણ છેલ્લી સરપ્રાઈઝ જે મળી તે નવાઈ લગાવે તેવી હતી.

ઉદય બોલ્યો, ‘તને યાદ છે કે નિશા અને તેના પરિવારજનો તને જોવા તારા ઘરે આવ્યા હતા અને તે ના પાડી હતી. નિશાએ બધી જ વાત મને કરી હતી.’ ત્યાં જ અંદરના રૂમમાંથી સુનંદાબેન, નિશા બહાર આવ્યા. સુનંદાબેનને અહી જોઈ વિનસને નવાઈ લાગી. તેમની સાથે એક નવી જ વ્યક્તિ જોવા મળી તે હતી નિશાની નાની બહેન ચાંદની. જેને વિનસ ખુબ પસંદ પડી ગયો તો અને તેની સાથે પોતાનો સંસાર શરુ કરવાની હા પાડી દીધી હતી. સુનંદાબેનને તો આ વાતની ખુબ ખુશી હતી. વિનસ પણ બધી જ બાબતો સાથે સહમત હતો અને શુક્ર નામના આ અનમોલ ગ્રહને રાતના લીધે ચાંદની મળી ગયી હતી. આજે સૌથી વધુ ફાયદામાં વિનસ હતો પણ સુનંદાબેનના મનમાં તો વિનસના કહેલા શબ્દો જ હતા, ‘હંમેશા આપણને જ ફાયદો થાય એ પણ જરૂરી તો નથી ને...કર્મનું ફળ મળે જ છે’

મુસીબતના વમળમાંથી કુદરત એને જ તારે છે,
જે માણસો ભૂલી પોતાનું, બીજાનું વિચારે છે.

- નિશાંક મોદી