ટૂંકીવાર્તા: લોકડાઉન
"ઓહ! ડૉ. ઉર્વશી હવાલદાર, આ ફરીથી માથું ચઢ્યું છે, ઓલી એસ્પિન આપને" પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર કે.એમ હવાલદારે ડૉકટર પત્નીને રોજિંદી ફરિયાદ કરી.
"એસ્પિન નહિ...ઍસ્પિરિન. આ લો... કેટલી વાર કહ્યું છે કે લોકો જોડે માથાજીક ન કરો, માથું દુઃખે જ ને" ડૉકટર પત્ની ઉર્વશીએ સલાહ આપી.
"તને શું લાગે છે કે લોકો જોડે લમણાં લેવા મને ગમે છે, અમુક જ્ઞાન આપનારી ઉબેટો તો એવી મળે આપણને એમ થઈ જાય કે આજ મારા કમિશ્નરને ગુરુ છે." બે ઍસ્પિરિનને ચાર પાણીના ઘૂંટડાએ સાબિતી પુરી
"ચાલો તમે પંદરવીસ મિનિટ આડા પડો. પછી મને હોસ્પિટલ છોડી તમે ડ્યૂટી પર જાવો. અને હા, આ હું નવું માસ્ક લઈને આવી છું, સહેજ કરડશે પણ જરીકવાર માટે પણ નીકાળતાં નહિ. હાલ કોરોનાનો કહેર વર્તાયો છે." ડૉકટરે ઇન્સ્પેક્ટરને ચેતવણી આપી.
મિસ્ટર કે.એમ આમ તો ઇન્સ્પેકટર હતા પણ એમની અટક 'હવાલદાર' બાપદાદાની વિરાસતમાં મળી હતી. એમનું ખાનદાન પોલીસમાં જ જોડાય અને અંતે દરેક વ્યક્તિ હવાલદાર બની જ રિટાયર્ડ થાય. ધીરે ધીરે આખું ગામ હવાલદાર પરિવારથી જ ઓળખાવા લાગ્યું. સૌથી ઊંચાઈ પર પહોંચનાર એક વિરલો એટલે 'ઇન્સ્પેકટર કે.એમ હવાલદાર'
"ચાલો ઉઠો, મારે મોડું થાય છે, આજે હોસ્પિટલમાં ઘણા પેશન્ટ છે. તમારે પણ જવાનું છે, આજે ક્યાં ડ્યૂટી છે આ લોકડાઉનમાં?" ડૉકટરે ફરજ યાદ દેવડાવી.
"ગાંધીચોક પાસે, પણ પહેલા યુનિફોર્મ તો પહેરી લે, ખબર નહિ આપણને કોઈક રોકે તો" શર્ટના બટન વાસતા વાસતા ઇન્સ્પેકટર કડક થયા.
"હાહાહા...આટલો મોટો ઇન્સ્પેકટર મારી જોડે છે ને મને કોણ રોકવાનું" બન્ને જણા ડ્યૂટીના યુનિફોર્મ પહેરી તૈયાર થયા. બસ ફરક એટલો હતો કે આજે એક મેડિકલ માસ્ક ઇન્સ્પેકટરના ચહેરા પર પણ હતો.
પોતાની પત્નીને હોસ્પિટલમાં છોડી ઇન્સ્પેકટર પંદર મિનિટ દૂર આવેલા ગાંધીચોક પર પહોંચી ગયા. જતાની વેંત ડૉકટર ઉર્વશી પણ પેશન્ટની ચકાસણીમાં લાગી ગયા. બપોર પડી અને સવારથી પેશન્ટ જોઈ જોઈ થાકેલા બધા ડૉકટર્સ ડૉકટર કેબીનમાં જમવા ભેગા થયા. રોજબરોજની ટેવ કરતા આજે જરાક જુદું હતું, કોઈ એકબીજાના ટીફીનમાંથી ખાઈ નતા શકતા અને દરેક ખુરશી વચ્ચે વચ્ચે સરેરાશ પાંચ ફૂટનું અંતર હતું. એક વસ્તુ બદલાઈ ન હતી, વાતો. રોજબરોજની જેમ જ વાતો શરૂ થઈ.
"ડૉ. ઉર્વશી, આમને મળો, આપણી હોસ્પિટલના નવા ડૉકટર મિસ. બીજલ, આ લોકડાઉનના દિવસો પહેલા જ ધોળકાથી અહીંયા શિફ્ટ થયા છે, સારા એવા ન્યુરોફિઝિશયન છે" સિનિયર ડૉકટરે ઓળખાણ આપી.
"હાય, હું ડૉ. ઉર્વશી હવાલદાર, પીડિયાટ્રીશિયન" ઉર્વશીએ વધુ માહિતી આપી.
"હેલો, હું ડૉ. બીજલ મહેતા, પણ તમે હવાલદાર? સરનેમ લાગે છે?" બીજલનો સવાલ સાંભળી બધા ડૉકટર્સ સાથે હસી પડ્યા. દરેકને પહેલીવારમાં નવાઈ લાગતી.
"હા, લગ્ન પછીની સરનેમ છે પણ મારા હસબન્ડ ઇન્સ્પેકટર છે." ડૉ. ઉર્વશીએ ચોખવટ કરી.
લંચ પતાવી, બધા કામે વળગ્યા. હોસ્પિટલમાં કોરોના સિવાયના બાકીના સાંજના કેસ ઓછા થઈ ગયા તા. પેંશન્ટ પણ ઘણીવાર ઘરેથી જ ફોન કરી દવા પૂછતાં હતા.
એક અઠવાડિયામાં તો ડૉકટર ઉર્વશી અને બીજલ તો ઘણા નજીક આવી ગયા જાણે કોલેજની બે બહેનપણી જ સમજો ને. એક વખત લંચમાં ડૉકટર બીજલે નવાઈ પામતા પૂછ્યું કે, "આ તમારા અને ઇન્સ્પેકટરના મૅરેજ, થોડું ઓડ કોમ્બિનેશન નથી લાગતું?"
"છે ને ઘણું ઓડ છે, મોટાભાગના લોકો એને સમજી જ નથી શકતા" ડૉ. ઉર્વશીએ વાત આગળ વધારી.
"લગભગ બાર વર્ષ પહેલાં હું જ્યારે એમ.બી.બી.એસ. ના લાસ્ટ યરમાં હતી ત્યારે, ઇન્સ્પેકટર કે.એમ...ડ્યૂટીથી પણ હવાલદાર જ હતા. જ્યારે કે.એમ નવા નવા સીટી પોલીસમાં જોડાયા ત્યારે તેમની ડ્યૂટી, ટ્રાફિક પોલીસ સાથે મળીને કામગીરી કરવાની હતી. હું ટુ વહીલર પર હતી. હેલ્મેટનો નિયમ તો હતો, પણ તને તો ખબર છે કે દુપટ્ટા, સનગલાસ આ બધું હેલ્મેટ જોડે ક્યાંથી ફાવે. આપડે બિન્દાસ નીકળી ગયા અને ત્યારના હવાલદાર અને આજના ઇન્સ્પેકટર જોડે મારો સામનો થયો. મેમો ફાટ્યો ત્યાં સુધી મેં ખૂબ આનાકાની કરી પણ અમારા એ ન માન્યા એ ન જ માન્યા. હેલ્મેટ ના પહેર્યાંનો ફાઇન ભરીને મેં એક સિલિ સવાલ પૂછી લીધો કે આની વેલીડિટી કેટલી? સામે પુછાયું કે "શેની વેલીડિટી?" મેં ચોખવટ કરી કે, "આઈ મીન, કે હું કેટલા દિવસ સુધી આ હેલ્મેટ ના પહેરું તો ચાલે, આ મેમો સાથે રાખીને" કે.એમ ને મનમાં બોલાઈ જ ગયું હશે કે, "તમે ભણેલા તો છોને? પણ કદાચ મારો પહેરવેશ જોઈ અટકી ગયા" પણ નિયમ સમજાવતા કહ્યું કે, "દ્વિચક્રી વાહન ચલાવતી વખતે હેલ્મેટ ના પહેરવું એ ગુનો છે, આ મેમો કોઈ પીયૂસીનું સર્ટિફીકેટ નથી કે જેની એક્સપાયરી ડેટ હોય. આજનો દિવસ ચાલી જશે પણ હેલ્મેટ જરૂર થી પહેરજો નહિતર કાલે ફરી દંડ થશે"
"આ તો તમારી પહેલી મુલાકાત, એમાં કોઈ લગ્ન થોડા કરી લે?" બીજલનો સવાલ વ્યાજબી હતો.
"ના હવે, આ મુલાકાત પછી કઈ થોડા અમે કઈ લગ્ન કરી લીધા. હું જ્યારે છેલ્લે વધુ ટ્રેનિંગ માટે રેસિડેન્સીલિય ડૉકટર તરીકે ફરજ નિભાવતી હતી ત્યારે અમારી કોલેજ કમ હોસ્પિટલ અને એમની પોલીસ ચોકી એક જ વિસ્તારમાં આવતા. વારંવાર પોલીસ કેસના સંદર્ભમાં એમને હોસ્પિટલમાં આવવાનું થતું. ઘણી વખત પેંશન્ટની ટ્રીટમેન્ટ ચાલતી હોય એટલે એમને કેફેટેરિયામાં બેસવાનું થતું. મારી અને એમની ઘણી બધી મુલાકાતો થઈ અને અમને બંન્નેને એકબીજા પ્રતેય આકર્ષણ લાગ્યું અને પરિણામે અંતે અમે પરણી ગયા. એક વાત હતી અમારા બંન્નેના ક્ષેત્ર અલગ હતા પણ પોતાના ક્ષેત્રમાં બન્ને ઉગતા તારલા જેવા જ હતા. અમે લગ્ન પછી પોતપોતાના ક્ષેત્રમાં ખૂબ મહેનત કરી અને સમયે સાથ આપ્યો, આજે હું એક બાળકોની નિષ્ણાત ડૉકટર છું અને એ મિસ્ટર હવાલદાર એક ઇન્સ્પેકટર"
"તમારી વાત સાંભળીને ખૂબ નવાઈ લાગે છે. આવું પણ કઈ હોતું હશે. વાહ ડૉ ઉર્વશી, કેવા નસીબદાર છો તમે?" ડૉ. બીજલના અવાજમાં આશ્ર્ચર્ય હતું.
અચાનક ડૉ ઉર્વશીનો ફોન રણક્યો. સામે છેડેથી અવાજ હતો કે, "હા, કોણ ઉર્વશી મેડમ?
"હા, હું ડૉ. ઉર્વશી, આપ કોણ?"
"મેડમ, હું પીસીઆર વાનનો ડ્રાઇવર બોલું છું, અમે સાહેબ સાથે ગાંધીચોક પર ઉભા હતા ત્યાં અચાનક અસામાજિક તત્વોએ લોકડાઉન થોડી તોફાન મચાવ્યુ. ઇસ્પેક્ટર સાહેબે ખૂબ પ્રયત્ન કર્યા પણ ટોળું, ટોળાના પથ્થરો જેવા માણસો કઈ સમજી ન શક્યા. સાહેબે એકબાજુ કંટ્રોલરૂમમાં ફોન કરી મદદ મંગાવી અને બીજીબાજુ પરિસ્થિતિ ઠારે પાડવાની કોશિશ કરી. મદદ આવતા પહેલા, તંગદિલી વધુ સર્જાઈ, સાહેબ અને બીજા બેચાર કર્મચારી ઘાયલ થયા છે. સાહેબે બેભાન થતા પહેલા તમારું નામ, મોબાઈલ નંબર અને હોસ્પિટલનું સરનામું આપ્યું છે, હું બધાને લઈ આવું છું."
ડૉ. ઉર્વશી ગભરાઈ ગયા, તાત્કાલિક એમને હોસ્પિટલના ટ્રોમા સેન્ટરમાં જાણ કરી, તૈયારી કરાવડાવી. પંદર મિનિટમાં પીસીઆર વાનનો ડ્રાઇવર બધાને લઈ આવી પહોંચ્યો. સૌથી વધુ હાલત ખરાબ ઇન્સ્પેકટર કે. એમ ની હતી. માથામાં ઇજા હતી. ટ્રોમા સેન્ટરમાં પહેલેથી જ બધી તૈયારીઓ હતી. પ્રાથમિક સારવાર બાદ એક બે દિવસે બધું શાંત પડ્યું. આજે ઇન્સ્પેકટર કે.એમ.હવાલદાર ભાનમાં આવ્યા. ડૉ. ઉર્વશીએ એક દિવસ માટે પણ મિસ્ટર હવાલદારથી અળગા ન થયા.
થોડાક સ્વસ્થ થયાને પછી ડૉ. ઉર્વશીએ ડૉ. બીજલનો પરિચય કરાવતા કહ્યું કે, "જુઓ હું ભલે તમારી પત્ની ડૉકટર છું પણ આ હોસ્પિટલમાં તમે દર્દી છો અને આ બીજલ તમારા ડૉકટર છે, માથામાં ઇજા હતી એટલે આમના વિભાગે જ સારવાર અને દેખરેખ રાખી, તમે ફરી બાળક બની ઘરે આવો એટલે હું તમારો ઈલાજ કરીશ" હવે ડૉ. ઉર્વશી હાશકારો લઈ પોતાના વિભાગના દર્દીઓ તરફ વળ્યાં.
"થેન્કયું, ડૉ. બીજલ" ઇન્સ્પેક્ટર કે.એમ. હવાલદાર જરાક હલ્યા.
"મિસ. બીજલ કહો.... તો હવાલદાર કુંવરજીત હવે ઇન્સ્પેકટર કે.એમ હવાલદાર બની ચુક્યા છે...એમ ને. તમારી માથા પરની ઇજા એટલી પણ ઊંડી ન હતી કે ધોળકામાં તેર વર્ષ પહેલાં તૂટેલા એક હૃદયની ઘાતને ભુલાવી દે. ના ઓળખાણ પડી, હું બીજલ જેને તમે એકતરફી પ્રેમ કરતા હતા અને લગ્ન પ્રસ્તાવ મુક્યો તો" ડૉ. બીજલે વધુ ઊંડો ઘાવ કર્યો.
"ઓહ, તું અહીંયા, આઈ મીન, તમે અહીંયા" ટોળાથી ના ડરેલા ઇન્સ્પેકટર હાલ ગભરામણમાં હતા.
"હા, હું થોડાક સમય પહેલા જ ધોળકાથી અહીં શિફ્ટ થઈ છું. ગભરાવાની જરૂર નથી, મેં ઉર્વશીને કોઈ જ વાત નથી કરી અને કરીશ પણ નહીં. પણ મેં કદીય સપનેય વિચાર્યું ન હતું કે, તમે મને આ રીતે ફરી મળશો, એક પેશન્ટ તરીકે. એક વાતનો અફસોસ જરૂર રહેશે કે હું તમારી કાબીલીયતને તેર વર્ષ પહેલા ન સમજી શકી. મારા તમને ના પાડવાના બે કારણ હતા. એક એ કે તમે એ વખતે હવાલદાર તરીકેની સામાન્ય ફરજ નિભાવતા હતા અને બીજું કે હું ડોકટરી ની તૈયારી કરી રહી હતી અને આપણાં ક્ષેત્રો અલગ હતા. હું મારા ફિલ્ડમાં આગળ વધી પણ મનમાં એવો વિચાર ના આવ્યો કે બીજા લોકો પણ પોતાના ફિલ્ડમાં આગળ વધ્યા હશે. આજે આ લોકડાઉન આવ્યું ત્યારે આપણે બંને અને આપણા જેવા ઘણા બધા પોતાની ડ્યૂટી પર લાગી સેવા આપી રહ્યા છે...તો શું થયું તેર વર્ષ પહેલાં એક કહાણી સફળ ન થઈ, આપણી સેવાથી જો દેશ સફળ થાય તો આપણે સફળ જ કહેવાઈએ ને. તમારે કઈ જ બોલવાની જરૂર નથી, આરામ કરો, અને હા રિપોર્ટ્સ બધા નોર્મલ છે, તમારા અને તમારા વિસ્તારમાં ચાલી રહેલા લોકડાઉનના"
એક તરફી પ્રેમ અને એક સફળ પ્રેમકહાનીની સાક્ષી એવી ડૉ. બીજલ અંતે એટલું કહ્યું કે, "વાહ મિસ્ટર કુંવરજીત, કેવા નસીબદાર છો તમે પણ ઉર્વશીની જેમ જ? ઓડ કોમ્બિનેશનવાળી વાત કદાચ ડૉ. ઉર્વશી સમજી ગયા તા, જો હું સમજત તો આજે તમારો ઈલાજ કરનાર મિસ. બીજલ નહિ પણ કદાચ ડૉ. બીજલ હવાલદાર હોત. આશા રાખું છું કે આવી બીજી ઘણી વાતો બીજા લોકો સમજે અને આ લોકડાઉન પણ આજ રીતે જલ્દી પૂરું થઈ જાય..."
અંતિમ સ્પર્શ:
મારી જાતને વાત ભૂલી બસ મારી ફરજ નિભાવુ છે,
આમ મારા ત્રાજવાનું પલ્લું, હું તારી તરફ નમાવું છું.
- નિશાંક મોદી
